Belastingplan 2027: nog snel schenken op papier en renteafspraken vastleggen
16-11-2026Het op 12 november 2026 door de Tweede Kamer aangenomen Belastingplan 2027 bevat ingrijpende wijzigingen voor schenkingen op papier en overbedelingsvorderingen van kinderen op de langstlevende ouder. De fiscale rekenrente wordt verlaagd van 6% naar ongeveer 3%. Bovendien dreigt een papieren schenking bij aflossing of overlijden opnieuw in de belastingheffing te worden betrokken. Voor ouders en erfgenamen kan het daarom verstandig zijn nog vóór het einde van 2026 actie te ondernemen. Daarbij gelden echter verschillende wettelijke ingangsdata.
Schenken op papier: vóór 1 januari 2027 naar de notaris
Bij een schenking op papier schenkt een ouder een bedrag aan zijn kinderen, maar blijft hij het bedrag schuldig. De kinderen krijgen een vordering op de ouder, die doorgaans pas bij overlijden opeisbaar wordt. De schuld vermindert de toekomstige nalatenschap en daarmee de erfbelasting.
Onder de huidige regeling moet een dergelijke schenking notarieel worden vastgelegd en moet de ouder jaarlijks daadwerkelijk ten minste 6% rente aan de kinderen betalen.
Het aangenomen amendement op het Belastingplan 2027 beperkt dit voordeel aanzienlijk. Voorgesteld wordt dat aflossingen van papieren schenkingen bij leven opnieuw als schenking worden aangemerkt. Wordt de schuld bij overlijden opeisbaar, dan wordt deze als een fictieve erfrechtelijke verkrijging behandeld. Eerder betaalde schenkbelasting wordt daarbij verrekend.
Voor bestaande papieren schenkingen is overgangsrecht opgenomen. Schenkingen die uiterlijk 31 december 2026 notarieel zijn vastgelegd én fiscaal tot stand zijn gekomen, blijven buiten de voorgestelde nieuwe regeling.
Ouders, die nog vermogen op papier willen schenken, doen er daarom verstandig aan uiterlijk 31 december 2026 een notariële schenkingsakte te laten passeren. Een onderhandse overeenkomst is hiervoor niet voldoende.
Overbedelingsvorderingen: 6% samengestelde rente veiligstellen
Een tweede belangrijke wijziging betreft de rente op onderbedelingsvorderingen van kinderen bij het overlijden van de eerste ouder.
Bij de wettelijke verdeling verkrijgt de langstlevende ouder de nalatenschap, terwijl de kinderen een geldvordering op de langstlevende krijgen. Over deze vordering kan, afhankelijk van het testament of een tijdige renteovereenkomst, samengestelde rente worden berekend.
Onder de huidige fiscale regels kan een rente van 6% samengesteld worden overeengekomen zonder dat bij het overlijden van de langstlevende sprake is van een bovenmatig rentebestanddeel dat op grond van artikel 9 Successiewet als fictieve verkrijging wordt belast.
Vanaf 1 januari 2028 wordt de fiscale rekenrente naar verwachting ongeveer 3%. Dit percentage wordt vervolgens jaarlijks geactualiseerd.
Het verschil kan aanzienlijk zijn. Een onderbedelingsvordering van € 100.000 groeit bij 6% samengestelde rente in twintig jaar aan tot circa € 321.000. Bij 3% bedraagt deze slechts circa € 181.000. Een verschil van € 140.000 per kind, dat bij 6% in beginsel als schuld op de nalatenschap van de langstlevende drukt.
Van groot belang is het overgangsrecht: voor onderbedelingsvorderingen die vóór 1 januari 2028 zijn ontstaan, blijft de huidige fiscale rekenrente van 6% gelden. Anders dan bij papieren schenkingen is 31 december 2026 hier dus niet de wettelijke einddatum.
Nog geen aangifte erfbelasting gedaan? Onderneem actie!
Bij nalatenschappen waarin de eerste ouder al is overleden, maar waarin de erfgenamen nog geen definitieve renteafspraak hebben gemaakt, verdient dit bijzondere aandacht.
Als het testament of de wettelijke regeling daarvoor ruimte biedt, kunnen de langstlevende ouder en de kinderen alsnog een samengestelde rente van 6% overeenkomen.
Daarvoor is in beginsel geen notaris nodig. Een onderhandse overeenkomst, ondertekend door de langstlevende en de kinderen, kan voldoende zijn. De renteafspraak moet wel rechtsgeldig en tijdig tot stand komen en correct in de aangifte erfbelasting worden verwerkt.
Bij de wettelijke verdeling moet de rente in beginsel binnen de aangiftetermijn voor de erfbelasting zijn overeengekomen. Voor overlijdens vanaf 2026 bedraagt deze aangiftetermijn twintig maanden. De renteovereenkomst moet dus binnen deze termijn worden gesloten en in de tijdig ingediende aangifte worden vermeld.
Een dergelijke onderhandse renteafspraak wordt voor de erfbelasting ook bij het overlijden van de langstlevende gerespecteerd, zoals blijkt uit het standpunt van de Kennisgroep Successiewet van de Belastingdienst (KG:063:2024:5), mits aan de daarin gestelde voorwaarden wordt voldaan.
Ons advies is daarom om nog vóór 31 december 2026 alle openstaande nalatenschappen te beoordelen waarin nog geen renteafspraak is gemaakt of nog geen aangifte erfbelasting is ingediend. Waar mogelijk verdient het aanbeveling een rente van 6% samengesteld overeen te komen en deze schriftelijk vast te leggen.
Let daarbij op het onderscheid tussen de wettelijke overgangsdatum en de termijn voor het maken van een renteafspraak. Voor onderbedelingsvorderingen is 1 januari 2028 de relevante overgangsdatum. Bij een reeds opengevallen nalatenschap kan de termijn voor het overeenkomen van rente echter veel eerder eindigen.
Ook is van belang dat het testament ruimte moet bieden voor een renteafspraak. Als de rente al dwingend in het testament is vastgelegd, kan deze niet zonder meer worden gewijzigd.
Conclusie: twee verschillende deadlines
De voorgestelde wijzigingen beperken de mogelijkheden om vermogen fiscaal voordelig aan de volgende generatie over te dragen. Daarbij moeten twee situaties worden onderscheiden.
Voor papieren schenkingen is 31 december 2026 de relevante deadline. *Wie nog gebruik wil maken van het voorgestelde overgangsrecht, moet vóór 1 januari 2027 een rechtsgeldige papieren schenking notarieel laten vastleggen.
*Voor overbedelingsvorderingen ligt de wettelijke overgangsdatum op 1 januari 2028. Dat betekent echter niet dat erfgenamen tot die datum kunnen wachten met het maken van een renteafspraak. De aangiftetermijn voor de erfbelasting kan immers veel eerder verstrijken. Voor deze renteafspraken is doorgaans een onderhandse overeenkomst voldoende.
De Eerste Kamer moet het Belastingplan 2027 nog behandelen. Bovendien heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen waarin de regering wordt verzocht de verdergaande maatregel tegen papieren schenkingen niet uit te voeren. De definitieve wetgeving staat daarmee nog niet vast.
Juist vanwege deze onzekerheid verdient het aanbeveling de bestaande mogelijkheden nog dit jaar te beoordelen en waar nodig tijdig te benutten.
Laatste nieuws
- Belastingplan 2027: nog snel schenken op papier en renteafspraken vastleggen Door Wijnkamp Keulers op 16-11-2026 Lees verder
- Nieuwe rechtsbescherming bij belastinginvordering: verbetering of niet? Door Wijnkamp Keulers op 10-11-2026 Lees verder
- Vernieuwde rekentool Belastingdienst goingconcern-waarde: nevenactiviteiten kunnen goingconcern-waarde aanzienlijk verhogen Door Wijnkamp Keulers op 06-11-2026 Lees verder
- Eigen woning bij nalatenschap niet altijd WOZ-waarde, soms 60% Door Wijnkamp Keulers op 04-11-2026 Lees verder
- Nieuw Box 3-besluit: let bij nalatenschappen ook op oude belastingjaren Door Wijnkamp Keulers op 04-09-2026 Lees verder




