Header achtergrond
Header achtergrond

Beleidsnotitie onthult, Belastingdienst werkt ondernemers tegen

28-12-2016

De Belastingdienst zoekt in toenemende mate de confrontatie op met ondernemers, die een beroep doen op bij ondernemerschap horende faciliteiten, althans veel ondernemers hebben dat gevoel. Zo moest de Hoge Raad er deze week aan te pas komen om in een tweetal zaken naheffingsaanslagen BTW vernietigd te krijgen en helemaal spectaculair was een via de WOB afgedwongen openbaarmaking van een interne beleidsnotitie over de behandeling van ondernemers, die onroerende zaken exploiteren. Wat blijkt, de Belastingdienst vindt dit geen “echte” ondernemers en werkt deze ondernemers, natuurlijke personen en BV’s, tegen met als doel, ontmoediging. Wat is er aan de hand, zijn dit incidenten of is er sprake van een anti-ondernemers beleid?

WOB verzoek

Twee belastingadviseurs zijn er in geslaagd een notitie, die inspecteurs hoofdlijnen moeten geven voor beleid, openbaar te krijgen. Dat is vrij uitzonderlijk, want meestal blijven dit soort stukken geheim. Het gaat om een notitie van een speciale kennisgroep (een soort taskforce), bestaande uit leden van de kennisgroepen Vastgoed Kenniscentrum, Aanmerkelijk belang en BOR (BedrijfsOpvolgingsRegeling). Hoewel de notitie aangeeft dat men beoogt de inspecteur slechts “handvatten” aan te reiken, is de praktijk anders. De kenniscentra maken de dienst uit.

Visie Belastingdienst verrast niet

Men kijkt met gemengde gevoelens naar exploitatie van onroerende zaken, zo blijkt. Verhuur van vastgoed blijkt per definitie nooit een onderneming en dat de Belastingdienst dit standpunt inneemt, is dus geen incident maar vast beleid. Dat het standpunt van de Belastingdienst door de rechter meestal wordt afgeschoten, wordt afgedaan met het argument dat die zaken niet “leidend” zijn. Men lapt dus de uitspraken van de rechter gewoon aan de laars. Ook wordt aangeslagen “op normaal te doen gebruikelijk vermogensbeheer” (box 3 dus en geen toepassing van de BOR). Je moet als ondernemer weliswaar meer doen dan alleen normaal vermogensbeheer, maar onderbelicht blijft dat er meestal door de exploitant veel meer werk wordt besteed aan administratief, technisch en commercieel beheer dan een belegger in box 3 doet. Meestal is er ondernemerschap, precies zoals door de rechter keer op keer is beslist.

Zet de belastingplichtige aan het werk

Dat de toepassing van de BOR wordt tegengewerkt, blijkt eveneens geen incident te zijn maar vast beleid. Deze regeling met de ruime werking, die de wetgever bewust heeft beoogd, is kennelijk tegen de zin van enige heren en dames bij de Belastingdienst. Dus is beleid dat, omdat de bewijslast in geval van bedrijfsopvolgingssituaties bij de belastingplichtige ligt, deze flink aan het werk moet worden gezet. Er moet een “omstandighedencatalogus” worden samengesteld. Op basis hiervan moet de inspecteur van belastingplichtigen allerlei informatie eisen, zoals opgave van het aantal panden, de m2, de kosten etc., de organisatie van de vennootschap (o.a. aantal FTE’s, ervaringsjaren), het door de vennootschap nagestreefde en behaalde rendement en de financiering. De gevraagde informatie is grotendeels niet relevant, dat is al lang uitgemaakt door de rechter. Opvallend is dat dit ook wordt erkend in een eerdere notitie van Vastgoed Kenniscentrum, niettemin eist men het hier wel. Het lijkt er dus op dat afmatten en ontmoedigen het devies is en de boodschap is kennelijk “bevalt het je niet, dan ga je maar naar de rechter”.

De Belastingdienst staat te kijk door de inhoud van deze notitie, het tegenwerken van kennelijk ongewenste wetgeving en bedrijven van politiek ligt dicht bij elkaar. De Belastingdienst bevindt zich op glad ijs, de politiek is aan zet.

Laatste nieuws

  • Wijzigingen in box 3 vanaf 2022 vooral gunstig voor spaarders, beleggers gaan meer betalen Door Wijnkamp Keulers op 16-10-2019

    De huidige box 3 belastingheffing is met de huidige rentestanden op spaarsaldi niet te handhaven, dat heeft inmiddels ook de hoogste belastingrechter aangegeven. Hoewel de minister van Financiën weigert generiek belastingverlagingen te overwegen en teveel geïnd belastinggeld ("meevallers") naar de burgers terug te sluizen, komt er nu toch enige beweging. Mondjesmaat en overduidelijk "met lange tanden" gaan spaarders worden ontzien. Beleggers en particuliere huizenverhuurders moeten de Staat compenseren, zo zijn de plannen. Niet meteen, er is een aantal jaren "kieskauwen" nodig om het allemaal te kunnen regelen. Men hoopt overduidelijk dat treuzelen en aankondigen dat het allemaal beter gaat worden de rechter terughoudend zal laten zijn de huidige box 3-regeling onverbindend te doen zijn. In 2022 moet het allemaal geregeld zijn.

    Spaarders, ruime vrijstelling

    Degenen, die sparen op de bank en niet (willen) beleggen, zullen geen belasting meer betalen over de eerste € 440.000. Weliswaar is er nog wel sprake van een vastgesteld inkomen van 0,09% bij de huidige lage rentestand, echter er is een belastingvrijstelling voorzien van € 400 per fiscaal partner, dus dat betekent dat voor beide partners tezamen ca € 880.000 buiten de heffing kan blijven. Daarmee is beter aangesloten bij het aanhoudend zeer lage en mogelijk toekomstig negatief rendement op spaargeld.

    Beter aansluiten bij mogelijk rendement

    Ook bij andere beleggingen wordt meer aangesloten bij het werkelijk behaalde rendement. In het wetsvoorstel wordt het vastgestelde (forfaitaire) rendement op de 'overige bezittingen' gesteld op 5,3% van de waarde. Het gaat om verschillende vermogensbestanddelen, zoals aandelen, obligaties, een tweede woning, een vakantiehuisje, beleggingspanden etc. Het werkelijke behaalde rendement op deze overige beleggingen doet niet ter zake, er wordt een vastgesteld gemiddelde in aanmerking genomen. Dit betekent dat beleggers, die hogere rendementen dan 5,3% denken te kunnen behalen, in box 3 nog steeds beter af zullen zijn. Degenen, die dat niet denken te zullen halen, moeten uitzien naar alternatieven.

    Het is duidelijk dat dit nieuwe voorgestelde systeem gedoe met zich mee zal brengen. Slimmerikken zullen proberen op 1 januari spaargeld te hebben en op 2 januari weer te gaan beleggen. Niettemin, omdat bij overige beleggingen leningen niet meer integraal in aftrek komen, zal moeten worden bezien of "omzetten" niet lastig zal zijn. Aandelenkoersdalingen tegen het einde van het jaar en kosten zullen de pret wel wat drukken. Er wordt gestudeerd op wetgeving om dit soort handelen te ontmoedigen, zo wordt gedacht aan een mix, die in aanmerking moet worden genomen en aan verschillende peildata, dat heeft uiteraard als nadeel dat er een heel controlesysteem moet worden opgezet. Niettemin, wellicht dat dit met data-analyse is op te lossen, we zullen zien.

    Beleggen met geleend geld

    Beleggingen in aandelen en vastgoed met geleend geld, bijvoorbeeld van de eigen BV, is met de huidige lage rente financieel gunstig. De rendementen zijn nogal eens hoger dan het thans geldende fictieve rendement. Beleggen met geleend geld wil de wetgever zwaarder gaan belasten en wellicht zelfs tegengaan. Dat is gek, want de ECB beoogt met onderhand negatieve rente, lenen te stimuleren. Zo wordt de belegger fraai in de bankschroef genomen, lage en negatieve rente door de ECB en toch belasting heffen door de Nederlandse Staat. Beleggingen met leningen moeten tegen een afzonderlijk forfaitair rendement in aanmerking worden genomen, zo is het plan.

    Niet meer aftrek van schulden, maar aftrek van (vastgestelde) kosten

    Het forfaitaire rendement zal zijn gebaseerd op de gemiddelde hypotheekrente van het voorgaande jaar en bedraagt 3,03%. De aftrek van schulden gaat dus tegen 3,03%, er is sprake van een beperking in de aftrek van schulden en een verhoging van het in aanmerking te nemen forfaitaire rendement. Voor ‘overige bezittingen’ bedraagt dit 5,33%. Waar dus in het huidige systeem bij een belegging van € 500.000 met geleend geld € 0 werd belast, wordt dit nu € 11.500 tegen 33%, dus € 3.795 te betalen IB.

    Formule:

    Box 3 belasting = (0,09% x spaarvermogen) + (5,33% x overige bezittingen) – (3,03% x schulden) x 33%

    Rekenen

    Alternatieven voor box 3 zijn inbrengen in een BV, een fonds voor gemene rekening of ondernemen in plaats van beleggen. Te verwachten valt dat voor deze uitwijk de eisen voor regelingen, die het ondernemen moeten stimuleren, worden aangescherpt. Zo is voor afschrijvingen van onroerende zaken in een BV al geen ruimte meer en zullen MKB-winstvrijstelling en bedrijfsopvolgingsregelingen wel aan zwaardere eisen worden onderworpen. De Staat wil heffen, vooral over vermogens die bij ouderen aanwezig zijn. Het uithollen van vermogens door de combinatie, inflatie en vermogensbelasting is met deze maatregelen noch doel noch het resultaat.

    Het is maar dat u het weet.

    Lees verder
  • Hoge Raad opent deur voor vrijstelling van box 3 heffing, maak bezwaar! Door Wijnkamp Keulers op 10-07-2019

    De Hoge Raad heeft op 14 juni 2019 beslist dat een belastingplichtige, die een buitensporig zware last ondervindt van box 3 (vermogensrendements) heffingen op spaargeld en beleggingen, met succes een beroep kan doen op de verdragsbescherming in het EVRM van eigendom. Dit kan betekenen dat de aanslag met box 3 heffing wordt vernietigd. Er moet wel worden aangetoond dat de belasting een "buitensporig zware last" is voor een belastingplichtige. Dat zal niet zo snel aan de orde zijn, niettemin gaat deze beoordeling verder dan alleen het in aanmerking nemen van de jaarlijkse inkomsten uit box 2 en box 1. Naar onze visie zouden diegenen die voor hun levensonderhoud afhankelijk zijn van opgespaard vermogen bij uitholling van het vermogen door belastingheffing wel eens een buitensporige last kunnen ondervinden. Daarbij speelt een rol dat box 3 niet een vermogensbelasting is, maar een vermogensrendementsheffing. Het loont de moeite om die discussie met de fiscus nog maar eens aan te gaan, dat kan in de vorm van bezwaar tegen de aanslag IB, ook al zou die volgens de eigen aangifte worden of zijn opgelegd. Ook diegene die in het collectief bezwaar zijn opgenomen moeten opletten, daar blijft ruimte voor een individuele beoordeling, vul indien nodig het bezwaar IB 2013 en 2014 aan op dit punt.

    Wet an sich kan niet worden getoetst door de Hoge Raad

    Hoewel de Hoge Raad (HR) de box 3 bepalingen in de wet IB om formele redenen niet terzijde kan stellen (de HR kan de wetgever niet corrigeren) en dus de procedures door de appellanten zijn verloren, is de boodschap van de HR onmiskenbaar. De toepassing van de wet op de belastingplichtige kan desgevraagd wel worden getoetst door de rechter.

    Rendement spaarrekening kan uitgangspunt zijn

    Van een belastingplichtige kan niet worden verlangd, dat hij risicovol belegt in aandelen e.d. op straffe van uitholling van zijn vermogen door de fiscus. Met andere woorden het argument van de minister dat iedereen gemakkelijk 4% rendement kan halen, mits je maar zo slim was en bent om met meer risico te lopen door in aandelen en dergelijke te beleggen, vindt geen steun bij de Hoge Raad. Spaargeld kan best de benchmark zijn en is wel degelijk het uitgangspunt bij de bepaling of de vastgestelde rendementen haalbaar zijn. Dat blijkt in 2013 en 2014 niet het geval geweest te zijn, aldus de HR.

    Veeg uit de pan

    Het oordeel van de HR is een veeg uit de pan voor de Tweede Kamer, Regering en vooral het Ministerie van Financiën. Opmerkelijk is dat de Hoge Raad ondanks het afwijzen van het beroep toch zijn overwegingen kenbaar maakt. Dat is uitzonderlijk want in de meeste gevallen worden cassatieberoepen vrijwel ongemotiveerd afgewezen. Het oordeel van de Hoge Raad geeft aan dat de overheid de burgerrechten inzake bescherming van eigendom bij belasting heffen serieus moet gaan nemen. Belasting heffen op basis van ficties heeft zijn grenzen, als het op onteigening gaat lijken, is dat een brug te ver. Bij nader bestuderen van het arrest blijkt dat de Hoge Raad aldus de Belastingdienst een huiswerkopdracht meegeeft, die een fikse werklast voor de fiscus kan gaan opleveren.

    Pyrrusoverwinning fiscus

    De Hoge Raad zet dus, hoewel de procedures door de belastingplichtigen zijn verloren, in zijn motivering de deur wijd open voor iedere belastingplichtige om met kans op succes bezwaar te maken en zijn individuele positie ter beoordeling voor te leggen. Dat geldt dus ook voor de bezwaren, die nu lopen over 2013 en 2014, deze arresten (er waren zes proefprocedures in het kader van massaal bezwaar) betekenen dus niet "einde verhaal", ga dus niet akkoord met een afwijzing van de inspecteur op basis van deze arresten. De al gemaakte bezwaren zullen wel moeten worden aangevuld en ook nieuwe bezwaren zullen inhoudelijk goed gemotiveerd moeten zijn. Dat moet op basis van feiten en omstandigheden, die een belastingplichtige zelve aangaan. Het gaat er dus om dat ieder voor zich in zijn geval aantoont dat sprake is van een buitensporig zware last. De vraag is wat onder een "buitensporig zware last" moet worden verstaan, hoe dan ook is dat voor iedereen verschillend. Je zou denken dat dit bij vermogende, dus "rijke" mensen niet zo snel aan de orde is. De Hoge Raad lijkt aan de hand van de inkomsten uit andere bronnen in een bepaald jaar te willen beoordelen.

    Niettemin gaat het mogelijk toch verder dan de jaarlijkse inkomsten. Houd in de gaten dat box 3 geen vermogensbelasting is, maar een rendementsheffing, we belasten dus niet de bron van inkomen maar genormeerd rendement op vermogen. Waar in de Wet IB 1964 alleen inkomen uit vermogen werd belast wordt nu, wet IB 2001, vermogensrendement belast, dus inkomen en waardevermeerdering tezamen. Die tezamen worden op 4% van de waarde van het vermogen op 1 januari van het jaar bepaald.

    Vermogen met een doel, buitensporige last

    Als sprake is van vermogen met een doel, bijvoorbeeld pensioen of lijfrenteuitkeringen of om in levensonderhoud te voorzien, bijvoorbeeld na het toegebracht zijn van letsel, dan zou de instandhouding van dit vermogen mede worden bepaald door sterftekansen, (reken)rente en eventuele kostenopslagen om van indexeringen nog maar te zwijgen. Er gloort dan een bekende discussie, …, juist ja ..., de discussie over werknemerspensioenen.

    Vermogensrendement
    Als rendement zou bestaan uit rente en vermogenswinst, dan is de vraag wat er moet gebeuren bij negatief rendement. Zou niet sprake kunnen zijn van een "buitensporig zware last" als het vermogen niet (meer) voldoende is, om het doel te kunnen vervullen waarvoor het vermogen in stand gehouden moet worden.

    Stel nu, dat iemand die geen of onvoldoende pensioen heeft en na zijn werkzaam leven zal moeten leven van zijn vermogen en pakweg 48 jaar is, en hij heeft € 500.000 gespaard o.i.d. Wat zou daar dan van over zijn als hij op 68-jarige leeftijd AOW krijgt. Alsdan zou de combinatie geen rente, inflatie en 1,34 % - 1,68% bij vermogens boven pakweg € 160.000 tot een uitholling leiden van ca 1% per jaar. Bij een vermogen van € 500.000 bedraagt de uitholling € 140.000 door het inmiddels progressieve tarief in box 3, dit alles bij ca 2% inflatie per jaar gedurende de 20 jaar.

    Om deze uitholling op te vangen moet dus 1% van € 500.000 dus € 5.000 extra worden gespaard van het netto-inkomen om de vermogensachteruitgang te stoppen. Let wel, voor die € 5.000 extra sparen moet eerst bruto-inkomen worden verdiend en voorts wordt de besparing ook nog weer extra belast in box 3. Dit alles zou bij een vermogen op 48-jarige leeftijd een cumulatieve "rekenrente" opleveren van 3,34% - 3,68% per jaar en wel het eerste jaar bij € 500.000 ca 3,5% ofwel € 17.500 van het netto- inkomen.

    Dit is maar een ruw rekenvoorbeeld, er zijn complexere denkbaar. Niettemin is duidelijk dat sparen met als doel het vormen of in standhouden van vermogen als appel voor de dorst erg duur is geworden. Het was al duidelijk dat het kapitaaldekking-stelsel van onze werknemerspensioenen achterhaald is, en daar is bovendien nog sprake van uitgestelde belastingheffing. Niet het vermogen (aanspraak) wordt belast, maar de uitkering en voorts is er beperkte heffing van VpB op de rendementen. In vergelijking tot particulier box 3-vermogen rendeert pensioenkapitaal nagenoeg bruto, terwijl bij particulier vermogen de rendementsgrondslag jaarlijks vermindert.

    Hoge Raad … buitensporige last kan betekenen dat box 3 heffing moet worden verminderd

    Als inflatie en box 3 vermogen uithollen, zoals nu al jaren het geval is, dan zou de instandhouding van vermogen met 0% rente na cumulatieve jaarlijkse belastingheffing en inflatie mede de benchmark moeten kunnen zijn voor "buitensporige last".

    Als de Hoge Raad dan ook nog zou meegaan met de afweging dat vermogensopbouw met een vergelijkbare systematiek als bij opbouw van pensioen en lijfrente, noodzakelijk is voor diegenen die niet via arbeid in dienstbetrekking via de werkgever pensioen kunnen opbouwen, dan zijn de rapen voor het Ministerie van Financiën gaar. Het gevaar voor de schatkist dreigt dat de pensioendiscussie en uitstel van AOW en lage bejaardentarieven in de IB, via de toets "buitensporig zware last" ertoe kunnen leiden dat vermogen met als doel "levensonderhoud" voor de oude dag pas kan worden belast als er een normaal noodzakelijk rendement is gehaald met inachtneming van sterftekansen, positie partner en rekenrente. Kortom het vermogen wordt dan tegenover behoefte (te vergelijken met de verplichting van een pensioenuitvoerder of lijfrenteverzekeraar) geplaatst.

    Daarmee zou het Ministerie van Financiën het eigen argument dat verlaging van AOW en uitstel van het bejaardentarief in de IB noodzakelijk is om de vergrijzing betaalbaar te houden als een boomerang terug zien komen.

    * Overigens kennen we nu al voor bepaalde vermogensbestanddelen lagere rendementsgrondslagen. Zo wordt voor regulier verpachte landbouwgrond slechts 50% (recent verhoogd naar 60%) van de waarde in onverpachte staat aangehouden als grondslag, dit omdat bij verpachting sprake is van onder rendement doordat maximale pacht op basis van normen met een wettelijke grondslag is vastgesteld. Deze regeling is in feite in strijd met doel en strekking van de wet IB 2001, omdat niet alleen naar de inkomsten moet worden gekeken maar ook naar de waardestijging van de (verpachte) grond. Anders dan bij vermogen dat liquide wordt gehouden is landbouwgrond sterk in waarde gestegen sinds 2001.

    Teleurstelling niet terecht

    In de media en vooral de kranten overheerst de teleurstelling over de uitkomst van de arresten van de Hoge Raad, dat lijkt mij niet terecht. Voor de creatieve fiscalist valt er bij de aangifte IB heel wat te winnen als het vinkje wordt aangekruist dat over box 3 een expliciet standpunt wordt gevraagd en/of er bezwaar wordt gemaakt en wordt gesteld dat de vermogensuitholling te veel lasten met zich meebrengt. Als de inspecteur negatief oordeelt of zich al te makkelijk vanaf maakt, dan zijn er kansen bij de rechter. Goed motiveren en goed duidelijk maken dat het in dit geval toch "echt" een buitensporige zware last oplevert, is nodig, weliswaar niet makkelijk, maar geenszins een kansloze exercitie. Kortom, wij verwachten veel discussie met de inspecteurs over box 3, dat worden dus flinke vertragingen voor de fiscus bij de aanslagregeling, die zal daar niet blij mee zijn.

    Tot slot

    Enig leedvermaak ten opzichte van het Ministerie van Financiën is niet te onderdrukken, boontje komt om zijn loontje. Slechte onrechtvaardige wetgeving leidt tot weerstand. Dit is het enige verzet dat ouderen, zelfstandigen en diegenen die moeten leven van vermogen kunnen bieden tegen te hoge belastingdruk. De tariefverandering, die onlangs door verandering in de wet IB tot stand is gebracht, was halfhartig en is onvoldoende. Ik heb geen medelijden met de forse werklast die voor de fiscus ontstaat, het Ministerie van Financiën had al lang met iets anders moeten komen.
    "Frappez … frappez" lijkt de enige mogelijkheid te zijn om Den Haag tot verandering van inzicht te brengen. Het is jammer dat het niet anders blijkt te kunnen, deze Hoge Raad uitspraken helpen niettemin.~~

    Lees verder
  • De fiscus aast op afbouwende boeren Door Wijnkamp Keulers op 06-06-2019

    De fiscus meent dat boeren, die structureel verlies lijden, geen ondernemer meer kunnen zijn. Het gevolg daarvan is verplicht staken van de onderneming, het vermogen overbrengen naar box 3 en afrekenen over stille reserves. Dat kan flinke belastingclaims tot gevolgen hebben. Vooral de FOR, stille reserves op woning en ondergrond en soms ook op gebouwen leveren fiscale risico's op.

    Het is de fiscus een doorn in het oog dat velen niet in box 3 belast kunnen worden voor vermogen, terwijl in box 1 of bij BV's er vaak geen winst of inkomen is dat belast kan worden. Het vizier van de fiscus is niet alleen gericht op boeren, maar bijvoorbeeld ook op beleggers die onder de ondernemersvlag opereren of hun beleggingen in een BV of fonds voor gemene rekening hebben ondergebracht.

    Voor boeren met een bedrijfswoning met ondergrond in eigendom en wat eigendomsland of pachtland dreigt een vervelende situatie. Want hoewel de pachtwetgeving een eigen beoordelingskader heeft met betrekking tot "bedrijfsmatig landbouwkundig gebruik" als eis voor de aanwezigheid van pacht, is een verplichte staking en overbrengen naar box 3 een gebeurtenis, die van invloed kan zijn en het einde van de pacht kan betekenen.

    De fiscus is in sommige gevallen wel erg voortvarend met het oordeel dat er geen onderneming meer is. Voor door de fiscus gestelde "box 3 beleggingen" in BV's was de rechter aanzienlijk minder voortvarend. Zolang de BV meer deed dan wat te doen gebruikelijk is bij normaal vermogensbeheer, had de BV nog een onderneming. Zicht op winst moet er wel enigszins zijn maar bleek op zichzelf niet van beslissende betekenis. Werkzaamheden, investeringen en enig zicht op rendement waren voldoende. Wat voor BV's in aanmerking is genomen, kan ook bij gewone ondernemers gelden. Ook daar is de grens dat zodra er meer is dan gewoon vermogensbeheer of alleen maar werkzaamheden zonder vermogen er al snel sprake is van een onderneming.

    Voor diegenen, die vooral land (onder)verpachten en eigenlijk weinig activiteiten meer ontplooien, is het niettemin oppassen geblazen. Enige eigen werkzaamheden, het hebben van nog wat eigen machines en andere activa, zoals enig eigen vee en eigen registratie helpt wel. Soms kan ook het naar voren halen van winst helpen. Kijk eens naar de FOR of wellicht kan het nemen van winst op een woning of ondergrond helpen. Verkoop van land onder voorbehoud van pacht kan ook helpen. De portee is, de fiscus wil inactieve ondernemers laten afrekenen en naar box 3 hebben, ook al om meer erf- en schenkbelasting te kunnen heffen. Wacht niet af tot het te laat is, blijf het voor.

    Lees verder
  • Bestuurders van verenigingen en stichtingen steeds meer met de billen bloot Door Wijnkamp Keulers op 18-04-2019

    In het kader van bestrijding van witwassen dreigen bestuurders van verenigingen, net als ondernemers, te worden vermeld in een register, dat door iedereen is te raadplegen. In dit zogenaamde UBO-register (Ultimate Beneficial Owner) komen bestuurders van sportverenigingen, clubs en maatschappelijke organisaties tezamen met directeuren, bestuurders en aandeelhouders van allerlei ondernemingen terecht.

    Hoe rijk iemand is, die als "owner" op de lijst staat en of hij daadwerkelijk enige echte zeggenschap heeft, is niet uit het openbare register op te maken. Niettemin is de vrees dat criminelen in binnen- en buitenland interesse zullen hebben voor personen, die op die lijst staan.

    Dat bij ondernemers, DGA's, CEO's, CFO's en dergelijken, weerstand is tegen verdere privé-exposure, zal er vermoedelijk niet toe leiden, dat zij hun positie massaal ter beschikking zullen stellen. Bij hen geldt: "it comes with the job". Bij verenigingen en stichtingen echter valt een uittocht van bestuurders wel te vrezen. Vrijwilligers, die veelal onbetaald bestuurs- en commissie werk doen, zullen vermoedelijk afhaken als zij als "owner" in het register worden aangeduid van een vereniging met een paar toen verenigingskapitaal en allerlei onderzoeken naar henzelf, hun familieleden en relaties moeten dulden.

    Want het op de lijst staan, betekent ook dat er meer verplichte meldingen op dit UBO-schap zullen volgen. Banken, de fiscus, politie en justitie zullen naar aanleiding van het "UBO" preventief allerlei onderzoeken doen en vragen gaan stellen. Zo is inmiddels een VOG standaardeis en zal straks bij bestuurders naar verwachting ook, en nog meer dan nu, onderzoek worden gedaan naar hun risicoprofiel en daarmee naar hun privéfinanciën en die van hun relaties. Beantwoord vragen op allerlei formulieren vooral niet halfslachtig, onzorgvuldig of verkeerd, want bij problemen of van elkaar afwijkende antwoorden, zult u aan banken, toezichthouders, FIOD en OM verantwoording moeten afleggen. Bij problemen in uw vereniging of stichting, ook al kunt u er niet veel aan doen, staat u privé borg, denk daar goed om als u in een bestuur stapt

    Wwft, voorkoming van witwassen en terrorisme financiering

    Het gaat om witwasbestrijding en tegengaan van ondermijning. De Europese Unie heeft in een 4e en 5e Europese anti-witwasrichtlijn vastgelegd, dat als er bij een rechtspersoon (dus ook verenigingen en stichting) geen 'gewone' UBO is te vinden (zoals een aandeelhouder van een bv), altijd één bestuurder of leidinggevende als "pseudo-UBO" wordt aangewezen. Er is dan altijd minstens één persoon verantwoordelijk te stellen door justitie en de fiscus. Dat die pseudo-UBO in veel gevallen helemaal geen "owner" is en dus helemaal niet de baas is over bijvoorbeeld het verenigingskapitaal, wordt in de komende wetgeving op zijn minst onvoldoende onderkend, vermoedelijk is het zelfs bewust opgenomen.
    Want Financiën, Justitie en ook de EU maken zich zorgen over verenigingen, die met zwart- en crimineel geld worden gesponsord of waar de horeca wordt gebruikt om geld wit te wassen. Verenigingen leveren bovendien een netwerk op voor uitbreiding van ongewenste activiteiten en zijn dus aantrekkelijk voor criminelen. Door nu gewone leden en vrijwilligers mede-verantwoordelijk te stellen, hoopt Justitie kennelijk dat verenigingen minder gemakkelijk dubieus geld zullen accepteren. De grens tussen eerlijk bestuur en plegen, medeplegen van- en medeplichtigheid aan- strafbare feiten wordt verlegd. Het aanmerken als UBO en opnemen in het register moet vrijwillige bestuurders kennelijk wakker schudden en voorzichtigheid inboezemen.

    *Minister Hoekstra ziet het niet *

    Op Kamervragen, die de gevolgen voor gewone burgers en vrijwilligers aan de orde stelden, antwoordde de minister dat alleen in uitzonderlijke gevallen leidinggevend personeel of andere leidinggevenden verantwoordelijke UBO zouden zijn, het is slechts een "terugval-optie", aldus het ministerie. Die zou alleen aan de orde zijn, als er echt geen echte UBO zou kunnen worden aangesproken en dat zou zeer uitzonderlijk zijn, want er is bij de "overige rechtspersonen" vrijwel altijd wel een aandeelhouder, directeur of feitelijk belanghebbende, die verdachte is. Bovendien moeten FIOD, OM en toezichthouders hun uiterste best hebben gedaan om de echte daders op te sporen en te vervolgen, aldus de minister.

    Nu geldt dit wellicht voor BV's, NV's, Coöperaties en dergelijke, maar niet voor de meeste Nederlandse verenigingen en stichtingen. Bij verenigingen is niet het bestuur, voorzitter, penningmeester of secretaris "de baas", de leden zijn de baas. Het bestuur heeft bovendien vaak maar beperkt zicht op- en zeggenschap over - wat er daadwerkelijk in een club gebeurt, al was het maar omdat het bestuur en de commissies meestal uit vrijwilligers bestaan, die "het" in de avonduren, naast een drukke baan, "erbij" doen. Er wordt in commissies en in teams of afdelingen van alles gedaan zonder dat het bestuur of individuele bestuursleden daarvan en detail en vooraf op de hoogte zijn. Er gebeurt ook van alles buiten het bestuur om door leden onderling en mensen die geen lid zijn, maar wel op de vereniging aanwezig zijn.

    Minister Hoekstra heeft het over het met wortel en tak uitroeien van witwassen, over "trustkantoren", die een dubieuze rol spelen en waarvoor de "pseudo UBO-aanmerking" is opgenomen. Het zou goed zijn, als hij de voorgestelde wetgeving nog eens tegen het licht houdt. Vrijwilligers verdienen een betere behandeling dan opnemen in een UBO, willen we nog mensen overhouden, die bereid zijn hun nek uit te steken als bestuurder of vrijwilliger en dan moet er snel duidelijkheid komen dat UBO-registratie niet aan de orde is voor vrijwilligers in verenigingen en stichtingen.

    Lees verder
  • Teeltpacht niet geregistreerd bij de Grondkamer, dit kan grote gevolgen hebben Door Wijnkamp Keulers op 10-04-2019

    Hoe vaak komt het niet voor dat u grond ter beschikking stelt of krijgt voor de aardappelteelt en u daarbij de afspraken dan nog wel schriftelijk vastlegt, maar niet naar de Grondkamer opstuurt ter registratie binnen de termijn van twee maanden na het aangaan. Dat is toch niet nodig, denkt u.

    Toch wel, de pachtkamer van hof Arnhem-Leeuwarden heeft onlangs in een door ons gevoerde procedure bevestigd dat wanneer een teeltpachtovereenkomst niet binnen de in de wet gestelde termijn van twee maanden na het aangaan is geregistreerd bij de grondkamer de overeenkomst niet wordt aangemerkt als een teeltpachtovereenkomst met de daaraan in de wet verbonden rechten en plichten, maar als een reguliere pachtovereenkomst.

    Registratie dwingend recht en geen afwijking ten nadele van pachter

    Het hof heeft geoordeeld dat in artikel 70f lid 3 Pachtwet (oud) de eis is opgenomen dat binnen twee maanden nadat de teeltpacht is aangegaan, deze geregistreerd dient te worden bij de grondkamer. De eis van registratie binnen twee maanden is gebaseerd op de wet en is van dwingend recht, dat wil zeggen dat niet ten nadele van de pachter van deze bepaling mag worden afgeweken. Overigens, in de nieuwe pachtbepalingen in titel 7.5 BW zijn dezelfde vereisten omtrent de teeltpacht opgenomen.

    Gevolgen reguliere pachtovereenkomst

    Nu de niet, dan wel niet tijdig, geregistreerde teeltpachtovereenkomst als een reguliere pachtovereenkomst wordt aangemerkt, loop je tegen het probleem op dat wanneer de pacht niet wordt voldaan, de pacht niet via de rechter kan worden geïncasseerd èn dat de overeenkomst voor onbepaalde tijd geldt. De overeenkomst is immers niet door de grondkamer getoetst en dan is sprake van een pachtovereenkomst voor onbepaalde tijd.

    Er zal dan alsnog een toetsing door de grondkamer moeten plaats vinden, waarbij ook een prijstoetsing conform het pachtprijzenbesluit aan de orde zal zijn. Maar die toetsing door de grondkamer en zo nodig door de pachtkamer ter zake van de uitleg van de overeenkomst, zal het verzuim van tijdige registratie van de teeltpachtovereenkomst niet kunnen helen zodat alsnog sprake zou zijn van een teeltpachtovereenkomst. Het blijft een reguliere pachtovereenkomst.

    Wel kan alsdan worden bepaald dat sprake is van een reguliere pachtovereenkomst met goedkeuring voor een kortere duur.

    Let op
    De bepalingen in titel 7.5 BW inzake pacht zijn voor een belangrijk deel van dwingend recht en van deze dwingendrechtelijke bepalingen mag niet ten nadele van de pachter worden afgeweken.

    Lees verder
Follow us
email
twitter
facebook